Is gemeente Assen bereid sámen met burgers het roer om te gooien?

De gemeente Assen heeft een ‘bezinningsperiode’ ingelast om de hele commotie rond ‘het gasloos maken’ van Kloosterveen te laten bezinken. Even de gemoederen laten bedaren, een moment van overdenking. En dat is goed. Zoals gemeente en wijkbewoners de afgelopen weken lijnrecht tegenover elkaar stonden, helpt het hele proces niet verder.

Want verder gáát de gemeente straks weer. Hoe dan ook. Zoals wethouder Karin Dekker al meerdere malen aangaf: er ligt een taakstelling vanuit Den Haag om vóór 2030 1,5 miljoen Nederlandse huishoudens van het gas af te halen. En het steentje moet ook vanuit Assen bijgedragen worden. Maar ook ná die bezinningsperiode blijven grote obstakels (kosten) overeind staan. En een nog steeds dreigend ‘dwanginstrumentarium’ werkt al helemaal als een rode lap op een stier.

Hoe nu verder? We kunnen er – gezien alle geluiden vanuit Kloosterveen - vanuit gaan dat het op vrijwillige basis en zonder een fikse financiële tegemoetkoming vanuit de overheid niet gaat lukken de meeste huishoudens over te laten stappen op een all electric warmtepomp. Dus zal de gemeente iets anders moeten verzinnen, als ook ‘dwang’ (in elk geval de komende jaren) niet gebruikt kan worden. Dekker heeft ook gezegd dat ze dat niet eens wil.

De oplossing? Die zou wel eens verpakt kunnen zitten in een zienswijze op de Transitievisie Warmte, die is ingediend door een groep van 16 bewoners uit andere delen van Assen, namelijk Marsdijk, Centrum, Buitengebied, Baggelhuizen en Houtlaan.

Als voorschot, de rest van Assen is immers straks ook aan de beurt.

De opstellers benoemden eerst nog eens alle – in hun ogen – rammelende uitgangspunten van de gemeente in dit transitieproces. Wel in gesprek gaan met belanghebbende partijen (zakelijk, politiek, subsidies) en dan pas (laat) bewoners informeren, die in principe voor een voldongen feit worden gesteld (onbehoorlijk bestuur). De te lage inschatting van de kosten, zowel wat betreft een warmtenet als een warmtepomp (en het negeren van rapporten die dit bevestigen). De te positieve kijk op het verstrekken van leningen (gaan lening-verstrekkers hier wel in mee?). En dat elektrische warmtepompen bij gebrek aan groene stroom de co2-uitstoot voorlopig alleen maar zullen verhogen.

Hoe zou het dan wel moeten? De groep concludeert dat een wijk van 4000 woningen zoals Kloosterveen te groot is om als proeftuin te fungeren. ‘Begin met een tiental bewoners, die zich vrijwillig aanmelden (front runners). Die zijn ongetwijfeld te vinden onder de aanhangers van de collegepartijen ChristenUnie, GroenLinks, VVD, D66 en de SP. Deze vrijwilligers kunnen dan snel volledig van het gas af zijn met bestaande subsidies. Aan de hand van monitoring en evaluatie weten we na een jaar écht hoe haalbaar en betaalbaar dit is.’

Verder adviseert de groep de gemeente vooral ‘van het gas af’-projecten in Nederland te volgen en te analyseren. ‘Om te leren van andermans fouten en die zelf niet weer hoeven te maken. En onderzoek het gebruik van het gasnet voor biogas, syngas en waterstof.’

De gemeente Assen heeft participatie met inwoners hoog in het vaandel staan. En tijdens die bezinningsperiode moet toch ook de conclusie zijn, dat het hier behoorlijk aan heeft ontbroken in het hele gasscenario. Met alle gevolgen van dien. De groep Assenaren – gezien de gedegen opstelling van de zienswijze een serieus te nemen partij - doet nu een ‘dringend beroep’ op raad en college om bij te sturen en met terugwerkende kracht die burgerparticipatie in ere te herstellen.

En landelijk opgelegd beleid? De groep vindt dat de gemeente zich daar niet achter mag verschuilen. ‘De gemeenteraad heeft als vertegenwoordiger van de Asser bevolking de belangrijke taak vorm te geven aan deze participatie en kan zich daarbij bij het Rijk beroepen op het beginsel van de lokale autonomie.’

Ik ben benieuwd. Is de gemeente na de bezinning bereid het roer alsnog om te gooien om zo sámen met haar burgers uit de impasse te komen? Zo laat je in elk geval wel zien dat participatie niet enkel een kreet voor de bühne is. 

Robbert Willemsen