Wilhelmina Ziekenhuis Assen zet zich schrap in tweede coronagolf. ‘Als het moet staan we er weer. We hebben geen keus’

Assen - Vlak voor de zomer sprak Paul van der Wijk, bestuursvoorzitter van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen, de vurige wens uit dat een mogelijke tweede coronagolf dit jaar zo lang mogelijk zou uitblijven. Artsen en verpleegkundigen lagen na de eerste Covid 19-piek namelijk op apegapen, moesten fysiek en mentaal fors ‘bijtanken’.

Helaas, de besmettingscijfers schoten de afgelopen tijd weer de lucht in, de zorg staat andermaal onder druk.

Stevige tijden

Ja, het is druk in het Wilhelmina Ziekenhuis Assen, opent Paul van der Wijk. ‘Het zijn weer stevige tijden, overal in de zorg. De tweede coronagolf kwam sneller dan verwacht én gehoopt. Blijkbaar hadden we zo vlak voor de zomervakantie nog te weinig zicht op de gedraging van het virus en wat voor effect het uitwaaien van de mensen over Europa zou hebben op de besmettingscijfers.’

De vrees voor een opleving van de pandemie na het schrappen van maateregelen (vliegverkeer, grenzen weer open) werd wél uitgesproken door onder meer virologen. Hadden de Europese overheden strenger moeten zijn? Van der Wijk vindt dat een moeilijk vraagstuk. ‘Kun je mensen vragen, zeker na zo’n eerste lockdown, in de zomer overal maar van af te zien? Bovendien zoeken we steeds weer naar de juiste balans tussen volksgezondheid en economie. Maar ja, het gevolg was wel dat de besmettingscijfers in heel Europa in rap tempo stegen.’

Onbegrijpelijk

Van der Wijk vindt het wél onbegrijpelijk, dat veel mensen die toename van vrijheden dan ook maar meteen aangrepen om de richtlijnen niet meer te volgen: afstand houden en handen wassen bijvoorbeeld. ‘Je zag, nadat we ons in het voorjaar keurig aan de regels hielden en de besmettingsaantallen werden terugdrongen, steeds meer mensen zich afkeren van de maatregelen en de richtlijnen. ‘Ach, het is maar een griepje’. Dat vond en vind ik heel kortzichtig. Want dat is het niet. Je hebt het hier over veel mensen, van alle leeftijden, die met corona in het ziekenhuis terecht komen. Van wie sommigen op de intensive care belanden en erger, komen te overlijden… Stel dat we helemaal niets zouden doen. Dan is het leed niet te overzien met de huidige hoge besmettingsgraad en praat je over een exceptionele toename.’

En neemt de druk op de zorg evenredig toe. In het WZA, geeft Van der Wijk aan, kunnen ze het tot nu toe nog redelijk aan. ‘Maar het aantal besmettingen in de regio – vooral in Emmen – neemt fors toe en in de noordelijke ziekenhuizen bestaat de helft van alle coronapatiënten uit overgebrachte bewoners vanuit de brandhaarden in het Westen, vooral uit Rotterdam en Amsterdam. We zien in het WZA wel een verandering in het ziektebeeld vergeleken met maart en april. Toen belandde 1 op de 2 patiënten op de intensive care, nu is dat 1 op 5. Ja, de corona-IC is met drie patiënten vol, we bekijken of we die afdeling moeten opschalen naar ongeveer 4 of 5 bedden of dat we IC-patiënten kunnen verdelen in regionaal verband.’

Personeel herverdeeld

Het personeel in het WZA wordt, als de coronadruk toeneemt, herverdeeld. Intern worden mensen opgeleid om op de Covid-afdeling ingezet te kunnen worden. Van der Wijk: ‘Maar dat gaat wel weer ten koste van de reguliere zorg in het ziekenhuis, het is moeilijk om de zorgbalans te bewaren. Niet strikt noodzakelijk ingrepen worden nu al afgeschaald, je praat dan over 10 tot 20 procent. Gelukkig draaien afdelingen als oncologie en de spoedeisende hulp nog gewoon door en dat willen we ook zo lang mogelijk in stand houden.’

Naast de zorgdruk komen thans berichten vanuit ziekenhuizen dat personeelsleden ook regelmatig positief worden getest, met alle quarantaine-gevolgen voor andere personen – ook teamleden - van dien. Van der Wijk: ‘Het ziekteverzuim gaat bij ons binnen alle geledingen wel iets omhoog, maar het valt mee. Maar inderdaad, we kunnen het natuurlijk niet gebruiken dat de druk van twee kanten komt: minder personeel én een toename van coronapatiënten.’

Tel daarbij op de nog aanwezige vermoeidheid van enkele maanden geleden en het toenemende ‘wangedrag’ op straat… Hoe gemotiveerd zijn zorgmedewerkers nog een tweede golf het hoofd te bieden?

Nog vermoeid

Van der Wijk: ‘Oef… Dat verschilt denk ik per individu. Ik heb wel het idee dat velen nog vermoeid zijn, maar of men met tegenzin weer aan de slag gaat… Nee, dat denk ik niet. Als het moet staan we er weer. We hebben geen keus. En ik wil graag benadrukken dat ik er trots op ben dat iedereen hier ook wéét wat er van hem of haar verwacht wordt. Ik ben er altijd weer van onder de indruk hoe men er hier vól ingaat.’

Maar liever, beaamt Van der Wijk, gaat het ziekenhuis zo snel mogelijk weer terug naar ‘normaal’. Hij kan er dan ook niet genoeg op hameren dat de compléte Nederlandse bevolking inziet hoe belangrijk de richtlijnen en maatregelen zijn en dat die worden nageleefd. ‘Nogmaals: het is geen griepje. En jongeren kunnen wel zeggen ‘voor mij is het niet zo erg als ik het krijg’, maar je besmet wel anderen. En we moeten dit virus geen brandstof geven, maar juist laten uitdoven! Denk er dan maar aan dat je dit niet alleen doet voor jezelf, maar zeker ook voor anderen, de economie en de zorg.’

Kwestie van tijd

Of de ‘milde lockdown’, die vorige week inging in Nederland, afdoende is? Van der Wijk zegt dat dat moet blijken. ‘Door een deel van de bevolking worden de huidige maatregelen als stevig ervaren, ik noem het een minimaal pakket. Maar goed, voorlopig hebben we er geen zicht op hoe erg het gaat worden en hoe lang het dan gaat duren. De druk op de IC’s is nog niet zo groot, maar dat is, met het toenemen van besmettingen, een kwestie van tijd. En treedt het verhaal van het koekoeksjong andermaal in werking: dat jong wordt steeds groter en drukt de rest in het nest weg. Zoals corona de reguliere zorg wegdrukt. En dat punt willen we niet meer bereiken.’

Tekst: Robbert Willemsen