​Limburgse evacuees

Martin Hiemink (Assen, 1949) heeft een brede interesse voor de geschiedenis van zijn stad. Met als motto ‘elke plek een verhaal’ komen verschillende aspecten van Assen’s verleden aan bod.

In het voormalige provinciehuis aan de Brink – sinds 1973 onderdeel van het Drents Museum – bevindt zich in het trappenhuis dit glas-in-loodraam. Het gedenkraam werd daar in december 1949 geplaatst en is een geschenk van Gedeputeerde Staten van Limburg. Daarmee bedankte Limburg Drenthe en haar bevolking voor de hulp en onderdak aan grote groepen Limburgers in de laatste maanden van de oorlog. Aanleiding was de oorlogssituatie in Zuid-Nederland in januari 1945. Een deel van Limburg was toen al door de geallieerden op de Duitsers veroverd. Toen zij op het punt stonden een offensief richting Duitsland te beginnen, dreigde de streek rond Venlo en Roermond in de vuurlinies te geraken.

Daarop besloten de Duitsers op 14 januari 1945 de voltallige bevolking van enkele dorpen bij Venlo te evacueren. Men werd te voet onder begeleiding van Duitse militairen naar Duitsland gebracht, waar de tocht verder ging in goederen- en veewagons. Ongeveer een week later ondergingen inwoners van Roermond en omgeving hetzelfde lot. Eindbestemming van die evacuatietochten waren de noordelijke provincies, waar men na ongeveer twee dagen aankwam.

Zij die in Assen uitstapten werden voorlopig ondergebracht in kerken, bij het Leger des Heils, in een hal van de Wilco en in het Concerthuis. Anderen gingen naar omliggende gemeenten of door naar Groningen. Uiteindelijk kwamen ongeveer drieduizend Limburgers in Drenthe terecht. Pas in juni 1945 waren de meesten weer thuis.

De locatie voor het gedenkraam lijkt doelbewust gekozen. Op weg naar een vergadering in de Statenzaal moesten bestuurders en ambtenaren regelmatig langs het raam. Het glas-in-lood is een ontwerp van de kunstschilder Jules Rummens uit Roermond. Onderin staat een groep evacuees. Daarboven staat een vrouw, haar handen rustend op de provinciewapens van Limburg en Drenthe. Op de achtergrond is met zoeklichten en vliegtuigen de luchtoorlog weergegeven.

Een bijzondere herinnering aan geboden hulp, 75 jaar geleden.

Nieuwsgierig naar meer over de geschiedenis van Assen? Wordt lid van de Asser Historische Vereniging. Dat kan via www.ahvassen.nl of telefonisch  0592  300  521