Natuur om de hoek
Door Paul Mentink

Eekhoorn

Tijdens mijn biologiestudie ben ik voor een half jaar naar de universiteit van Reading in Engeland geweest. Ik verbleef op de campus, gelegen in een prachtig park. Op weg naar het laboratorium kwam ik regelmatig een grijze eekhoorn tegen.

In tegenstelling tot Nederland komen er op de Britse Eilanden twee soorten eekhoorns voor, de rode eekhoorn en de grijze eekhoorn. Dat er aan de overkant van de Noordzee twee soorten voorkomen heeft te maken met het feit dat in 1876 een landgoedeigenaar in Engeland de grijze eekhoorn vanuit Noord-Amerika naar zijn landgoed haalde. 


De grijze eekhoorn heeft zich daarna explosief uitgebreid. Niet alleen breidde hij zich sterk uit, hij verdrong op veel plaatsen de van nature voorkomende rode eekhoorn. Op elke rode eekhoorn zijn daar tegenwoordig 66 grijze eekhoorns. Een belangrijke reden voor die explosieve uitbreiding is dat er onvoldoende natuurlijke vijanden van de grijze eekhoorn waren. Een van de weinige is de boommarter, maar die was gedurende die periode juist sterk aan het afnemen. 

De laatste jaren neemt het aantal boommarters daar weer toe en dat heeft een gunstig effect op het aantal rode eekhoorns. Nu staat de rode eekhoorn wel degelijk op het menu van de boommarter, maar omdat de rode eekhoorn en de boommarter vele honderden jaren samen voorkwamen, is er een soort balans ontstaan tussen beide soorten. Echter, de grijze eekhoorn heeft geen “geschiedenis” met de boommarter en valt daardoor vaker ten prooi aan de boommarter. 

In ons land gaat het naar omstandigheden goed met de eekhoorn, de term “rode” laat men hier vaak achterwege. Vooralsnog hoeft hij niet bang te zijn dat de grijze eekhoorn hier komt. Sinds een aantal jaren is de handel en het houden van dit soort verboden. Dit geldt eveneens voor de Pallas' eekhoorn en de Amerikaanse voseekhoorn. 

De eekhoorn behoort, net als bevers, hamsters en muizen, tot de knaagdieren. Zijn menu is grotendeels vegetarisch. Niet geheel, want hij nuttigt ook insecten, eieren en jonge vogels. Zijn klassieke voedsel zijn natuurlijk de zaden van naaldbomen. Hij knaagt de schubben van de dennenappels een voor een af om zo bij de zaden te komen. Uit eigen ervaring weet ik dat hij dol is op walnoten. Zitten er eekhoorns regelmatig in je tuin, een paar van die noten doen wonderen. Te meer omdat bijvoorbeeld vogels er niet mee overweg kunnen.

Zoals misschien bekend is, hebben alle planten en dieren een Latijnse naam. De belangrijkste reden is dat alle landen dit hanteren, zodat men onderling gegevens kan uitwisselen. De Latijnse naam van de eekhoorn in Sciurus vulgaris. Vulgaris betekent hierin “gewoon”, terwijl Sciurus het Latijn is voor “schaduwstaart”. Dit vanwege zijn karakteristieke gedrag, hij houdt zijn staart vaak over zijn rug.


paul@paulmentink.nl