‘Werkgevers moeten vergoeding krijgen voor werkervaringsplek’

Assen - Werkgevers, die in samenspraak met Werkplein Drentsche Aa mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een tijdelijke werkervaringsplek bieden, zouden een financiële vergoeding moeten krijgen. Dit om die personen in het kader van de Participatiewet ook daadwerkelijk goed te kunnen begeleiden richting een reguliere baan.

Dat zegt Liedeke van Spronsen, eigenaresse van SuperMirthe’s Lichtpuntjes aan de Pottenbakkerstraat in Assen. Haar bedrijf gebruikt kaarsresten om nieuwe kaarsen met een diepere betekenis te maken, bijvoorbeeld voor mensen die een kind zijn verloren.

Dankbaar werk, maar intensief

De Assense werkt tevens samen met Werkplein Drentsche Aa om mensen met een uitkering - die vanwege omstandigheden moeilijk aan de slag komen - via een tijdelijke werkplek bij haar door te laten stromen naar regulier werk. Die begeleiding, zegt Liedeke, is heel dankbaar werk, maar ook intensief. ‘Er gaat een hoop tijd en energie in zitten. Tenminste, als je het goed wil doen. En niet alleen op werkgebied, maar zeker het mentale gedeelte is belangrijk voor deze kwetsbare doelgroep.’

Liedeke zou die begeleiding graag nog lang voort willen zetten, probleem is echter dat in maart volgend jaar haar Bbz (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen, een tijdelijke aanvulling op inkomsten vanuit de gemeente) wordt stopgezet. ‘En van de kaarsenverkoop alleen kan ik mijn bedrijf nog niet runnen. Maar omdat ik dus ook tijdelijke werkplekken aanbied om mensen uit een uitkeringssituatie te halen, zou ik het billijk vinden als daar een vergoeding tegenover zou staan. Zo snijdt het mes aan twee kanten. Ik kan doorgaan met mijn bedrijf en de gemeente kan, als het lukt iemand door te laten stromen naar een vaste baan, een uitkering wegstrepen.’

Sluiten

Liedeke heeft dit al eens aangekaart bij een werkcoach (begeleider vanuit Werkplein), maar die gaf aan dat daar geen financiële ruimte voor is. ‘En ja, als dat niet mogelijk is, moet ik mijn zaak volgend jaar sluiten en dat betekent ook dat hier de werkervaringsplekken komen te vervallen.’

‘Om mensen vertrouwen terug te geven, praat ik veel met ze’

Mirthe, de dochter van Liedeke van Spronsen uit Assen, overleed op 4-jarige leeftijd aan een hersentumor. Nadat het ergste verdriet was verwerkt vormde Mirthe een inspiratiebron voor Liedeke om in 2017 met SuperMirthe’s Lichtpuntjes te beginnen. Om zo mensen via het maken en verkopen van speciale, persoonlijke kaarsen bij te staan.

Maar Liedeke had nog een wens: mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt weer aan het werk krijgen. Zij ging daarom een samenwerkingsverband aan met Werkplein Drentsche Aa (WPDA), die deze mensen uit de gemeenten Assen, Aa en Hunze en Tynaarlo via een werkervaringsplek bij bedrijven uit de uitkering en weer in het reguliere arbeidscircuit wil krijgen.

Stempel ‘lui en kunnen niets’

Gemakkelijk, zegt Liedeke, die een sociaalpedagogische achtergrond heeft, is dat niet: ‘Ik hoor vaak van deze mensen dat ze heel graag willen werken. Maar omdat ze er door omstandigheden – zoals ontslag, fysieke of psychische problemen - zó lang uit zijn geweest, is het zelfvertrouwen weg. Kan ik het nog? Bovendien hebben zij vaak dat stempel opgedrukt gekregen van ‘lui en kunnen niks’. Om deze mensen dat vertrouwen weer terug te geven, praat ik eerst veel met ze. Zie het maar als een ‘opbouwproces’. En als die basis is gelegd, kunnen we kijken waar hun kwaliteiten liggen en welk werk bij ze past.’

Een werkervaringsplek is in principe voor drie maanden, maar Liedeke merkt dat kwetsbare mensen meestal meer tijd nodig hebben om hun draai te vinden. ‘Vaak ben je al drie maanden verder voordat iemand mentaal weer in evenwicht is. En denk erom: als je er lang uit bent geweest, is de stap naar een 24 tot 28-urige werkweek een grote. Er zit echter een behoorlijke – in mijn ogen te hoge - druk op. Als het binnen die korte termijn niet lukt, kunnen mensen door de gemeente gekort worden op hun uitkering. Het is een snelkookpan-formule, die bij veel van deze personen gedoemd is te mislukken.’

Brief FNV Lokaal

Liedeke kan zich dan ook vinden in de brief van FNV Lokaal Drentsche Aa, die onlangs in het kader van de Participatiewet (het terugbrengen van moeilijk plaatsbare mensen op de arbeidsmarkt) uitging naar de gemeenten Assen, Aa en Hunze en Tynaarlo. Na onderzoek constateerde FNV Lokaal dat het regelmatig schort aan beschutte werkplekken en passend werk voor deze mensen en dat werkgevers die werkervaringsplekken aanbieden niet altijd goede begeleiding kunnen geven vanwege een gebrek aan middelen. ‘De gemeente dient naast coaches van WPDA ook middelen in te zetten op begeleiding van mensen tijdens het uitvoeren van de dagelijkse werkzaamheden’, aldus FNV Lokaal.

Nooit verdienmodel

Wat Liedeke betreft slaat dat laatste vooral op financiële ondersteuning. ‘Kijk, overheidsgeld mag nooit het voornaamste onderdeel vormen van het verdienmodel van een particulier bedrijf. Maar ik red het, na het wegvallen volgend jaar van de Bbz, niet met de verkoop van kaarsen alleen. Omdat ik echter behoorlijk veel tijd steek in het begeleiden van mensen die door WPDA worden gestuurd, lijkt me een vergoeding op z’n plek. Ik denk dan aan 1500 euro per persoon voor die drie maanden. Als het dan lukt hen door te laten stromen naar regulier werk, scheelt dat WPDA vervolgens structureel een uitkering van 1000 euro per maand. Maar als dat niet kan, zou ik al tevreden zijn met in elk geval een onkostenvergoeding van een paar honderd euro.’

Er zijn, gaat Liedeke verder, meer werkgevers die er zo over denken. ‘Die haken vaak af omdat Werkplein geen potje heeft om bij hen geplaatste mensen fatsoenlijk te kunnen faciliteren. Op die manier wordt het een teleurstelling voor beide partijen.’

Doorstroming onvoldoende

Dat heeft in Assen, Tynaarlo en Aa en Hunze, aldus FNV Lokaal, schijnbaar gevolgen voor de doorstroming. ‘De kansen op de arbeidsmarkt zijn voor lager opgeleiden en ongeschoolden het afgelopen jaar toegenomen en toch lukt het nog steeds onvoldoende om mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt te plaatsen in reguliere banen.’

Volgens Liedeke zou dit beter gaan als werkgevers voldoende financiële ondersteuning zouden krijgen voor een optimale begeleiding. ‘En ik zou het verschrikkelijk jammer vinden als ik deze mensen niet meer via mijn bedrijf kan helpen.  Want mijn hart ligt bij het steunen van mensen in moeilijke omstandigheden. Via de kaarsen én het aanbieden van werkervaringsplekken.’

Tekst: Robbert Willemsen

‘Ik moest eerst weer vertrouwen in mezelf én in anderen krijgen’

Sophie (33) uit Assen is een van de mensen die via een werkervaringsplek bij SuperMirthe’s Lichtpuntjes een reguliere baan heeft gevonden. ‘En dat is zeker gekomen door de goede begeleiding van Liedeke.’

Sophie werkte als schoonheidsspecialiste/pedicure en deed een studie logopedie, maar door de eetstoornis boulimia – een gevolg van diverse trauma’s in haar leven – kwam de Assense thuis te zitten. ‘Ik trok het niet meer. Op m’n dertigste ben ik in therapie gegaan om mijn leven opnieuw op te bouwen.’

Ruimte om te ontwikkelen

Daar hoorde ook arbeidsre-integratie bij en via Werkplein kwam Sophie terecht bij Liedeke van Spronsen. ‘Ik ben hier nu een half jaar, want die drie maanden waren echt te kort. Ik moest eerst weer vertrouwen in mezelf én in anderen krijgen. Liedeke heeft me daar heel goed bij geholpen. Door veel met mij te praten en me alle ruimte te geven om mezelf weer te ontwikkelen. Een échte beschutte werkplek.’

Bij SuperMirthe’s Lichtpuntjes zitten mensen vanuit Werkplein met allerlei achtergronden. Sophie: ‘En die krijgen allemaal werk passend bij hun niveau. Plus de broodnodige mentale steun. Zó waardevol.’

De structurele progressie die Sophie heeft geboekt, is volgens haar het best te duiden aan de hand van een recente gebeurtenis. ‘Ik kreeg deze week na een sollicitatie eerst een afwijzing. Vroeger zou dat geleid hebben tot een acute depressie, maar nu ben ik zo sterk dat ik alleen dacht ‘balen, maar er komt vast wel iets nieuws’.  Drie uur later kreeg ik van hetzelfde bedrijf weer een mail. Ze hadden een vergissing gemaakt. En ik heb de baan! Oh, ik ben zó blij!’

Zelfvertrouwen terug

Dat bedrijf wilde dat Sophie meteen aan de slag zou gaan. ‘Maar Liedeke zei tegen me dat dat veel te kort dag was om alles te regelen. Dus heb ik aangegeven een weekje langer de tijd nodig te hebben. Dat vond mijn nieuwe werkgever logisch, dus prima. Kijk, vroeger had ik niet gedurfd dat te vragen, maar ik heb het zelfvertrouwen terug om dat nu wel te doen.’

De naam Sophie is vanwege privacy-redenen gefingeerd.  

Tekst: Robbert Willemsen

‘Geen ruimte om werkgevers financieel tegemoet te komen’

Arjan Schonewille, directeur van Werkplein Drentsche Aa (WPDA), zegt dat er geen budgettaire ruimte is om werkgevers die werkervaringsplekken beschikbaar stellen financieel tegemoet te komen.

Volgens Schonewille krijgt WPDA een beperkt budget van het Rijk voor het uitvoeren van de Participatiewet om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te re-integreren via werkervaringsplekken. ‘Dat is nu drie miljoen euro per jaar, zo’n tien jaar geleden was dat budget nog drie keer zo groot.’

Gesloten beurs

Met 3000 uitkeringen in Assen, Aa en Hunze en Tynaarlo is er volgens Schonewille dus 1000 euro per werkzoekende beschikbaar. ‘En dat besteden we aan zaken als het laten volgen van trainingen en het behalen van diploma’s. Maar niet aan vergoedingen voor werkgevers die arbeidsplaatsen beschikbaar stellen, dat gaat met gesloten beurs. 1500 euro voor zo’n plek is gewoon niet haalbaar. Wij zijn blij met die plekken, maar daar staat bijvoorbeeld ook productie van een geplaatste werknemer tegenover.’

Met veel bedrijven in de drie gemeenten doet WPDA plezierig zaken, aldus de directeur. Maar hij is tevens op de hoogte van de bevindingen van FNV Lokaal, dat het niet altijd soepel verloopt wat betreft het aanbieden van ‘werk op maat’ en begeleiding. ‘Wij gaan in gesprek met de bedrijven om te kijken of die aan de gestelde criteria kunnen voldoen. Daar gaan we zorgvuldig mee om, we willen geen mismatch.’

Geen uitzondering

Voor SuperMirthe’s Lichtpuntjes, besluit Schonewille, kan geen uitzondering worden gemaakt wat betreft een vergoeding. ‘Want dan zouden we dat bij álle bedrijven moeten doen. Ik heb hier overigens wel een dubbel gevoel bij. Als SuperMirthe’s Lichtpuntjes moet stoppen zou dat wel heel jammer zijn. Voor Liedeke én voor ons, want zij geeft een prima invulling aan de werkervaringsplekken.’

Hoop op opening

Liedeke van Spronsen hoopt echter alsnog op een opening. ‘Ik ben een van de weinige werkgevers die de mensen zeer intensief begeleid. Bij SuperMirthe’s Lichtpuntjes zou ik als een soort ‘voorportaal’ kunnen fungeren en na enige tijd kunnen bepalen waar deze mensen het meest geschikt voor zijn, zodat Werkplein hen veel gerichter kan plaatsen. Het risico op mismatches wordt dan een stuk kleiner. En tegenover die ‘extra screening’ zou dan een vergoeding kunnen staan.’

Tekst: Robbert Willemsen