De maakbaarheid van het Drentse landschap in beeld

In het Drents Archief in Assen draait de hele maand september de gratis documentaire ‘100 jaar ruilverkaveling in Drenthe’.

De film laat de ontwikkeling zien van het Drentse landschap; van woeste heidevelden en ruwe veengronden naar productief agrarisch cultuurlandschap. Diverse betrokkenen komen in de documentaire aan het woord. De film duurt twintig minuten en is vanaf 3 september de hele maand doorlopend te zien in de Digilounge van het Drents Archief. De entree is gratis.

Drentse ruilverkaveling

Drenthe staat bekend om zijn landschap: brinkdorpen, essen, heidevelden en groenlanden op de zandgronden en de (afgegraven) moerrassen en lintdorpen in de veengebieden. Maar in de afgelopen decennia is door een flink aantal ruilverkavelingen, kavelruilprojecten en herinrichtingen het ‘olde landschap’ flink op de kop gezet. Gestimuleerd door maatschappelijke, economische en politieke veranderingen veranderden de visies op het gebruik en inrichting van het platteland continu. Foto’s en kaarten die bewaard zijn gebleven geven een mooie inkijk in de zeer uiteenlopende ruilverkavelingen en ontwikkelingen in het Drentse landschap van de afgelopen eeuw.

Harry de Vroome

De naam van landschapsarchitect Harry de Vroome is onlosmakelijk verbonden aan de ruilverkaveling in Drenthe. In 1948 werd De Vroome ontwerper bij Staatsbosbeheer daarmee was hij van grote invloed op de inrichting van het naoorlogse Drentse landschap. Hij was als landschapsarchitect bij vrijwel alle ruilverkavelingsprojecten in Drenthe betrokken.

Het landschap in beweging

De ruilverkaveling kwam de agrarische sector enorm ten goede. Maar in de jaren ’70 van de vorige eeuw wordt de maatschappelijke en politieke steun voor ruilverkavelingen met alleen agrarische belangen steeds minder. Er komt weerstand. Natuurorganisaties zijn bang dat het ooit zo geliefde Drentse landschap verdwijnt. Daarnaast wordt recreatie in die tijd belangrijker en men vindt dat het landschap ook daar ruimte voor moet bieden. Ook in de decennia daaropvolgend blijkt ruilverkaveling een continu proces te zijn waarin de diverse functies van het landschap hand in hand gaan.