De wijde wereld van Cornelis Pijnacker in het Drents Museum

Assen - Van 11 mei tot en met 1 september 2019 presenteert het Drents Museum de kleine tentoonstelling De wijde wereld van Cornelis Pijnacker. Centraal staan Cornelis Pijnacker (1570-1645) en de eerste kaart van de provincie Drenthe, die Pijnacker op zijn oude dag in 1634 maakte.

Mede aanleiding voor de tentoonstelling is de publicatie die in 2018 verscheen over Pijnackers leven. De tentoonstelling is een samenwerking tussen het Drents Archief en het Drents Museum. 

Cornelis Pijnacker (1570-1645) was geen cartograaf van origine. De eerste kaart van Drenthe uit 1634 was het gevolg van een grote liefhebberij van deze bijzondere man. Pijnacker was vele jaren hoogleraar in de rechtsgeleerdheid (onder andere in Groningen) en twee maal reisde hij als ambassadeur naar Noord-Afrika. Roelof van Echten, gedeputeerde en later drost van Drenthe, haalde Pijnacker in 1629 naar Drenthe om hem als juridisch adviseur van dienst te zijn. Pijnackers liefde voor kaarten kwam hem goed uit, want Van Echten wilde zijn gewest immers opstoten in de vaart der volkeren. Pijnacker kon hem helpen Drenthe op de kaart te zetten – letterlijk, want er was nog geen kaart van het gewest. 

Kaart van Drenthe

In de tentoonstelling zijn verschillende uitgaven van Pijnackers kaart van Drenthe (en het aangrenzende Westerwolde) te zien. Wat de invloed van zijn kaart is geweest in de naburige gewesten, wordt duidelijk uit de kaarten van Groningen, Friesland en Overijssel. Pijnackers kaart van Drenthe werd opgenomen in de wereldberoemde atlassen van de Amsterdamse uitgevers Hondius en Blaeu, waarvan ook een exemplaar te bewonderen is. Het belang van Pijnackers kaart blijkt uit het feit dat in menig Drentse huiskamer een reproductie van zijn kaart aan de wand hangt.